Vakıf ve Dernek Arasındaki Farklar: Kuruluş Modeli Seçme Rehberi

Dernek ile vakıf arasındaki temel fark, hukuki yapının merkezindedir: dernek, ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere bir araya gelen kişilerden; vakıf ise belirli ve sürekli bir amaca özgülenen yeterli mal ve haklardan oluşur. Dernekte üyeler, genel kurul ve seçimli yönetişim belirleyicidir. Vakıfta ise vakıf senedi, özgülenen mal varlığı ve amacın sürekliliği öne çıkar. Her iki yapı da kâr dağıtma amacıyla kurulmaz; ancak kuruluş usulleri, karar mekanizmaları, denetimleri ve mali planları aynı değildir.

Dernek nedir?

Türk Medeni Kanunu’na göre dernek; en az yedi gerçek veya tüzel kişinin, kazanç paylaşma dışında belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmeleriyle oluşturdukları, tüzel kişiliğe sahip kişi topluluğudur.

Tanımın üç sonucu vardır:

1. İnsan unsuru esastır. Üyeler katılır, oy kullanır, organları seçer ve tüzükteki yükümlülüklere uyar.
2. Ortak amaç süreklidir. Geçici ve tek seferlik bir grup yerine örgütlü faaliyet vardır.
3. Kazanç paylaşımı yapılamaz. Gelir elde edilebilir; ancak kazanç üyeler arasında dağıtılamaz ve kuruluş amacında kullanılır.

Derneğin varlığı, belirli bir kurucunun kişisel iradesinden çok üyelerin tüzük çerçevesindeki kolektif iradesiyle devam eder.

Vakıf nedir?

Türk Medeni Kanunu’na göre vakıf; gerçek veya tüzel kişilerin yeterli mal ve hakları belirli ve sürekli bir amaca özgülemeleriyle oluşan, tüzel kişiliğe sahip mal topluluğudur.

Bu yapıda:

• vakıf mal varlığı kurucunun kişisel malından ayrılır;
• mal ve haklar vakıf amacına tahsis edilir;
• amaç geçici değil, sürekli nitelikte olmalıdır;
• yönetim vakıf senedinde öngörülen organlar eliyle yürütülür;
• senet ve amaç değişiklikleri dernek tüzüğüne göre daha katı, çoğu durumda yargısal denetime bağlı bir çerçevededir.

Vakıf, “çok sayıda bağışçı bulunan kuruluş” anlamına gelmez. Onu vakıf yapan unsur bağış sayısı değil, kuruluşta belirli mal ve hakların sürekli bir amaca özgülenmesidir.

Kişi topluluğu ile mal topluluğu ayrımı neden önemlidir?

Kuruluş modeli yalnız ad seçimi değildir; güç ve hesap verebilirlik merkezini belirler.

Dernekte temel yetki genel kuruldadır. Üye kabulü, üyelikten çıkma, seçim, ibra, tüzük değişikliği ve fesih gibi konular üyelik yapısıyla bağlantılıdır. Yönetim kurulu, genel kurulun verdiği yetki ve tüzük çerçevesinde çalışır.

Vakıfta kurucu irade vakıf senedinde somutlaşır. Yönetim organı, özgülenen mal varlığını senetteki amaç için korur ve kullanır. Yararlanıcılar, bağışçılar veya gönüllüler otomatik olarak dernek üyesi benzeri yönetsel hak kazanmaz.

Bu nedenle “geniş katılım ve seçimli temsil” isteyen yapılar derneğe; “kalıcı bir mal varlığını belirli misyona bağlama ve kurumsal süreklilik” isteyen yapılar vakfa daha yakın olabilir. Ancak tek ölçüt bu değildir.

Kuruluş yöntemi ve tüzel kişilik kazanma

Dernek nasıl kurulur?

En az yedi kurucu; kuruluş bildirimi, tüzük ve gerekli ekleri dernek merkezinin bulunduğu yerin mülki idare amirliğine verir. Dernek, kuruluş bildirimi ve belgelerin verilmesiyle tüzel kişilik kazanır. Sonraki aşamada idare dosyayı mevzuata uygunluk yönünden inceler; eksiklik veya aykırılık varsa giderilmesi istenir.

Kuruluşta mahkeme tescil kararı beklenmez. Bununla birlikte derneğin ilk genel kurulunu kanuni süre içinde yapması, zorunlu organlarını oluşturması, defter tasdiklerini ve bildirimlerini tamamlaması gerekir.

Vakıf nasıl kurulur?

Vakıf kurma iradesi, noterde düzenleme şeklinde resmî senetle veya ölüme bağlı tasarrufla açıklanır. Ardından yetkili asliye hukuk mahkemesine başvurulur. Vakıf, yerleşim yeri mahkemesi nezdindeki sicile tescil edilmesiyle tüzel kişilik kazanır.

Noterde senet düzenlenmesi tek başına vakfı tüzel kişi yapmaz; mahkeme tescili gerekir. Tescil sürecinde amaç, mal varlığının yeterliliği, senet hükümleri ve kanuna uygunluk incelenir. Vakıflar Genel Müdürlüğü süreçte ilgili kamu otoritesidir ve tescil sonrası sicil/denetim ilişkisi devam eder.

Kurucu gereklilikleri

Dernekte kurucu sayısı

Dernek için en az yedi gerçek veya tüzel kişi gerekir. Kurucuların fiil ehliyetine sahip olması ve mevzuattaki koşulları taşıması gerekir. Tüzel kişi kurucu varsa, tüzel kişinin yetkili organı karar almalı ve temsil edecek gerçek kişi belirlenmelidir.

Yedi kişi yalnız kuruluş anı için isim tamamlamak amacıyla seçilmemelidir. İlk genel kurul, yönetim, denetim ve sürdürülebilir üyelik yapısı baştan düşünülmelidir.

Vakıfta kurucu ve mal varlığı

Vakıf bir veya birden fazla gerçek ya da tüzel kişi tarafından kurulabilir. Burada sayısal kurucu çoğunluğundan çok özgülenen mal ve hakların amaca yeterliliği önemlidir.

Vakıflar Meclisi kararıyla, yeni vakıfların kuruluşunda amaçlarına özgülenecek 2026 yılı asgari mal varlığı 5.000.000 TL olarak belirlenmiştir. Bu tutar yıllık olarak değişebilir. Ayrıca asgari tutarın karşılanması, her amaç için mal varlığının otomatik olarak yeterli olduğu anlamına gelmez; mahkeme, amaç ve faaliyet planına göre yeterliliği değerlendirir.

Nakit dışında taşınır, taşınmaz, hak veya gelir getirici varlıkların özgülenmesi mümkün olabilir. Değerleme, mülkiyet, takyidat ve devrin hukuki niteliği dosyada açık olmalıdır.

Dernek tüzüğü ile vakıf senedi arasındaki fark

Her iki belge de kuruluşun “anayasası”dır; fakat işlevleri farklı ağırlıklara sahiptir.

Dernek tüzüğünde neler bulunur?

Tüzükte ad ve merkez, amaç ve faaliyetler, üyelik koşulları, genel kurulun çağrısı ve görevleri, yönetim/denetim organları, aidat, borçlanma, iç denetim, tüzük değişikliği, fesih ve mal varlığının tasfiyesi gibi zorunlu konular düzenlenir.

Tüzük genel kurul kararıyla, kanun ve tüzükteki özel toplantı/karar yeter sayılarına uyularak değiştirilebilir; değişiklik idareye bildirilir.

Vakıf senedinde neler bulunur?

Vakıf senedinde vakfın adı, amacı, bu amaca özgülenen mal ve haklar, örgütü/yönetim organı, yerleşim yeri ve mevzuatın öngördüğü diğer unsurlar yer alır. Yararlanıcı grupları, kaynak kullanma ilkeleri, yönetici seçimi, temsil, denetim, senet değişikliği ve sona erme hükümleri ayrıntılı tasarlanmalıdır.

Vakıf senedinde değişiklik, yalnız iç organ kararıyla tamamlanan sıradan bir süreç değildir. Türk Medeni Kanunu ve senet çerçevesinde mahkeme kararı gerekebilir. Bu nedenle kurucunun uzun vadeli yönetişim senaryolarını kuruluşta dikkatle modellemesi önemlidir.

Üyelik yapısı

Dernek, üyelik esasına dayanır. Üyeler:

• genel kurula katılma ve oy kullanma;
• organlara seçme ve seçilme;
• bilgi alma;
• tüzükteki aidat ve diğer yükümlülüklere uyma;
• eşit işlem görme

gibi hak ve borçlara sahiptir.

Vakfın temel hukuki yapısı ise üye topluluğu değildir. Vakıf senedinde katılımcı, gönüllü, danışma kurulu, destekçi veya belirli üyelik benzeri mekanizmalar öngörülebilse bile bunlar dernek genel kurulunun kanundan doğan konumuyla aynı kabul edilmemelidir. Bir kişinin vakfa bağış yapması veya faaliyetinden yararlanması, kendiliğinden yönetim hakkı doğurmaz.

Kuruluşun hedefi, çok sayıda kişinin eşit oyla yönetime katılmasıysa dernek daha doğal bir model olabilir. Karar yetkisinin senette tanımlanmış organlarda, vakfedilen mal varlığı ve kurucu amaç ekseninde kalması isteniyorsa vakıf değerlendirilebilir.

Organlar ve karar alma

Derneğin zorunlu organları

Dernekte zorunlu organlar:

• genel kurul;
• yönetim kurulu;
• denetim kuruludur.

Başka organlar kurulabilir; ancak zorunlu organların görev, yetki ve sorumlulukları bu organlara devredilemez. Genel kurul en yetkili organdır. Yönetim kurulu yürütme ve temsil görevini; denetim kurulu iç denetimi yerine getirir.

Üyelik değiştikçe genel kurul bileşimi ve seçim sonuçları değişebilir. Bu, katılımcılığı artırırken düzenli çağrı, hazirun, seçim, karar defteri ve bildirim yükü doğurur.

Vakfın organları

Vakfın bir yönetim organının bulunması zorunludur. Vakıf senedinde yönetim kurulu/mütevelli heyeti, denetim organı, danışma organı veya icra yapısı kurulabilir. Organların oluşumu, görev süresi, toplantı ve karar yeter sayısı, çıkar çatışması, temsil ve halefiyet kuralları senette açık olmalıdır.

“Kurucu her zaman yönetir” veya “aile üyeleri otomatik devralır” gibi varsayımlar yerine, ölüm, ehliyetsizlik, istifa, görevden alma ve boşalan üyeliğin doldurulması senaryoları yazılmalıdır.

Mal varlığı ve kaynak yapısı

Dernekte mal varlığı

Dernek için kanunda vakıftaki gibi genel bir asgari kuruluş mal varlığı öngörülmez. Ancak kuruluşun amaçlarını gerçekleştirecek gerçekçi mali planı olmalıdır. Kaynaklar üyelik aidatları, bağış ve yardımlar, faaliyet gelirleri, mal varlığı gelirleri, proje destekleri ve iktisadi işletme gelirleri olabilir.

Dernek mal varlığı üyelerin ortak mülkiyeti değildir. Üyeler ayrılırken dernek varlığından pay isteyemez. Gelirler kuruluş amacı için kullanılır.

Vakıfta mal varlığı

Vakıfta özgülenen varlık kurucu unsur olduğu için korunması ve gelir üretme kapasitesi daha merkezi önemdedir. Vakıf yönetimi yalnız harcama yapmakla değil, vakıf malını amaca uygun, basiretli ve sürdürülebilir biçimde yönetmekle sorumludur.

Kuruluş bütçesinde şu ayrım yapılmalıdır:

• korpus/ana mal varlığı;
• gelir getirici varlıklar;
• yıllık faaliyet bütçesi;
• idari giderler;
• bağış ve proje kaynakları;
• likidite ve acil durum rezervi.

Asgari kuruluş tutarının tamamını kısa sürede faaliyet giderine harcayacak model, vakfın sürekliliğini zayıflatabilir. Mal varlığı politikasında yatırım riski, yetki limitleri, değerleme ve çıkar çatışması düzenlenmelidir.

Yönetim ve denetim

Derneklerde iç denetim esastır; genel kurul, yönetim kurulu veya denetim kurulu tarafından yapılabilir, bağımsız denetim de yaptırılabilir. Denetim kurulunun kanuni görevi devam eder. İdari denetim İçişleri Bakanlığı/Sivil Toplumla İlişkiler birimleri çerçevesinde yürütülür.

Yeni vakıflar, Vakıflar Genel Müdürlüğünün gözetim ve denetimine tabidir. Vakıf organları, senet ve mevzuat uyarınca iç denetim ve raporlama düzenini kurar; beyanname ve mali yükümlülüklerini yerine getirir. Vakfın mal varlığının amaca uygun kullanılması, organların senede uygun oluşması ve faaliyetlerin sürekliliği denetimde önem taşır.

Her iki modelde de şu kurumsal kontroller önerilir:

• yıllık bütçe ve faaliyet planı;
• harcama ve imza yetki matrisi;
• çıkar çatışması beyanı;
• ilişkili taraf işlemi kontrolü;
• banka ve muhasebe mutabakatı;
• proje/fon bazlı izleme;
• kişisel veri ve bilgi güvenliği;
• ihbar ve olay yönetimi;
• yönetim performansı ve halefiyet planı.

Gelir kaynakları

Kaynak çeşitliliği yapının adından değil, senet/tüzük amacı, faaliyet modeli, izinler, vergi ve mali yönetim kapasitesinden doğar.

İktisadi işletme

Dernek veya vakfın mal ve hizmet üretip satması, süreklilik, organizasyon ve piyasa faaliyeti unsurlarına göre iktisadi işletme oluşturabilir. Dernek ve vakıf tüzel kişiliğinin kendisi genel olarak kurumlar vergisi mükellefi değildir; ancak bunlara ait iktisadi işletmeler kurumlar vergisi mükellefi olabilir.

“Kâr etmiyoruz” veya “geliri sosyal amaçta kullanıyoruz” demek tek başına iktisadi işletme oluşmasını engellemez. Ücretli eğitim, mağaza, kafe, yayın satışı, düzenli danışmanlık, üretim veya çevrim içi satış gibi faaliyetlerde vergi analizi yapılmalıdır.

İktisadi işletme kurulması, sosyal amaca aykırı değildir; fakat ayrı muhasebe, vergi, fatura, personel ve ilişkili işlem kontrolleri gerektirir. Kuruluş modeli seçilirken gelir getirici faaliyetin hacmi baştan öngörülmelidir.

Vergisel konulara genel bakış

“Vakıf vergiden muaftır, dernek vergi öder” şeklindeki genelleme yanlıştır. Vergi sonucu; gelirin türüne, iktisadi işletmeye, taşınmaza, stopaja, KDV’ye, personele, faaliyete ve özel statüye göre değişir.

Genel çerçevede:

• dernek ve vakıf tüzel kişilikleri sırf bu sıfatla kurumlar vergisi mükellefi değildir;
• bağlı iktisadi işletme kurumlar vergisi ve ilgili diğer yükümlülüklere tabi olabilir;
• ücret, kira, serbest meslek ve benzeri ödemelerde stopaj yükümlülüğü doğabilir;
• bağış yapanın vergi indirimi, alıcı kuruluşun türü ve özel statüsüyle bağlantılıdır;
• istisna ve muafiyetler otomatik değil, ilgili kanundaki koşullara bağlıdır.

Kuruluş öncesi üç yıllık faaliyet ve gelir modeli çıkarılarak mali müşavir/vergi uzmanıyla değerlendirilmesi, yanlış yapı seçme riskini azaltır.

Kamu yararına çalışan dernek statüsü

Her dernek kamu yararına çalışan dernek değildir. Bu statü, Dernekler Kanunu’ndaki şartlar ve değerlendirme süreci sonunda Cumhurbaşkanı kararıyla tanınır. En az bir yıldır faaliyette bulunma ve faaliyetlerin topluma yararlı sonuç verecek nitelik ve ölçüde olması temel koşullardandır; Yönetmelikte ek mali/yönetsel şartlar vardır.

Statü:

• kuruluşla birlikte otomatik kazanılmaz;
• “kamu yararı güden amaç” yazmakla oluşmaz;
• izin almadan yardım toplama yetkisiyle aynı değildir;
• her türlü vergiden genel muafiyet anlamına gelmez.

Başvuru öncesi güncel parasal ölçüler, faaliyet şartları ve denetim durumu resmî kaynaktan kontrol edilmelidir.

Vergi muafiyeti tanınan vakıf statüsü

Her vakıf vergi muafiyetli değildir. Vergi muafiyeti, ilgili mevzuatta öngörülen faaliyet, süre, mal varlığı, yıllık gelir, amaca harcama ve diğer şartları taşıyan vakıflara Cumhurbaşkanı kararıyla tanınır.

2026 için kuruluş mal varlığı olan 5.000.000 TL ile vergi muafiyeti başvurusunda aranan gelir getirici mal varlığı/yıllık gelir ölçüleri aynı kavram değildir. Vergi muafiyeti ölçüleri ayrıca GİB tarafından güncellenir ve faaliyet süresine göre değişebilir.

Vergi muafiyeti:

• vakıf kurulduğu anda doğmaz;
• bağlı iktisadi işletmenin bütün vergilerini ortadan kaldırmaz;
• raporlama ve harcama şartlarını sona erdirmez;
• şartlar kaybedildiğinde yeniden değerlendirilebilir.

Sona erme ve tasfiye

Derneğin sona ermesi

Dernek;

• genel kurulun fesih kararı;
• amacın gerçekleşmesi, sürenin sona ermesi veya ilk genel kurulun yapılamaması gibi kanundaki kendiliğinden sona erme hâlleri;
• mahkeme kararı

ile sona erebilir. Tasfiye, tüzük ve genel kurul kararı ile mevzuat çerçevesinde yürütülür. Borçlar ödendikten sonra kalan mal varlığının devri tüzükte açıkça düzenlenmelidir; üyelere paylaştırılamaz.

Vakfın sona ermesi

Vakfın amacı imkânsız hâle gelir ve değiştirilmesi de mümkün olmazsa vakıf kendiliğinden sona erebilir; yasak amaç güttüğü veya yasak faaliyetlerde bulunduğu hâllerde mahkemece dağıtılabilir. Sona erme ve kalan mal varlığının devri vakıf senedi, Türk Medeni Kanunu ve mahkeme süreci çerçevesinde değerlendirilir.

Vakfın mal varlığı kuruculara otomatik geri dönmez. Senette sona erme hâlinin ve devir alacak amaca yakın kuruluşun özenle tanımlanması önemlidir.

Hangi amaç için hangisi daha uygun olabilir?

Dernek daha uygun olabilir, eğer:

• geniş ve değişen bir üye tabanı planlanıyorsa;
• gönüllülerin oy ve temsil yoluyla yönetime katılması isteniyorsa;
• yerel şubeler veya üst kuruluş ilişkisi düşünülüyorsa;
• aidat önemli bir gelir kaynağı olacaksa;
• seçimli, katılımcı ve dönemsel yönetim modeli tercih ediliyorsa;
• başlangıçta yüksek bir mal varlığı özgülemek mümkün değilse.

Vakıf daha uygun olabilir, eğer:

• önemli bir mal varlığı kalıcı olarak belirli amaca tahsis edilecekse;
• burs, hibe, kültür varlığı, sağlık veya uzun vadeli sosyal yatırım gibi süreklilik gerektiren program yürütülecekse;
• kurucu amacın senetle uzun vadeli korunması isteniyorsa;
• gelir getirici varlıkların yönetimi temel model olacaksa;
• üyelik değişiminden bağımsız kurumsal devamlılık hedefleniyorsa.

Her iki yapının birlikte düşünülmesi

Bazı ekosistemlerde katılımcı üyelik faaliyetleri için dernek, kalıcı mal varlığı veya hibe programı için vakıf gibi birden çok tüzel kişi bulunabilir. Bu yapı otomatik olarak daha iyi değildir; ilişkili taraf işlemleri, marka, personel, veri, ortak giderler, bağışçı iletişimi ve yönetici çatışmaları ayrıntılı protokollerle yönetilmelidir.

Ticari faaliyet ağır basıyorsa sosyal girişim hedefi için şirket, kooperatif veya iktisadi işletme seçenekleri de ayrıca değerlendirilmelidir. “Sosyal amaç” tek başına dernek veya vakfı her faaliyet için uygun kılmaz.

Karşılaştırma tablosu

Karar verme kontrol listesi

Aşağıdaki sorulara yazılı cevap vermeden kuruluş türü seçilmemelidir:

• Amaç en az beş–on yıllık perspektifte açık ve ölçülebilir mi?
• Karar gücü üyelerde mi, özgülenen malı yöneten organlarda mı olmalı?
• Kaç kişi gerçekten kurucu sorumluluğu üstlenecek?
• Geniş katılım ve seçimli temsil temel değer mi?
• 2026 için vakfa özgülenecek en az 5.000.000 TL ve amaca uygun daha geniş kaynak mevcut mu?
• Başlangıç varlığı nasıl korunacak ve gelir üretecek?
• Aidat düzenli kaynak olacak mı?
• Burs/hibe verme mi, doğrudan hizmet sunma mı ağırlıklı?
• Ücretli mal veya hizmet faaliyeti planlanıyor mu?
• İktisadi işletme ve vergi etkisi modellendi mi?
• Şube, temsilcilik veya yerel üyelik ağı gerekiyor mu?
• Yönetici seçimi, görev süresi ve halefiyet nasıl olacak?
• Kurucu ayrılırsa veya vefat ederse yapı nasıl devam edecek?
• Çıkar çatışması ve ilişkili taraf işlemleri nasıl kontrol edilecek?
• Sona erme hâlinde kalan mal varlığı hangi amaca devredilecek?
• Üç yıllık bütçe, personel, veri ve raporlama kapasitesi var mı?

Sık Yapılan Hatalar

1. Vakfı “daha prestijli dernek” olarak görmek.
2. Dernekte yedi kurucuyu yalnız isim tamamlamak için belirlemek.
3. Vakıfta 5.000.000 TL asgari tutarı her amaç için yeterli saymak.
4. Noter senediyle vakfın tüzel kişilik kazandığını sanmak; mahkeme tescilini gözden kaçırmak.
5. Bağışçı veya gönüllünün otomatik yönetim hakkı kazanacağını varsaymak.
6. Vakıf senedinde yönetici halefiyeti ve boşalan üyeliği düzenlememek.
7. Dernek tüzüğüne aidat ve organ yetkilerini belirsiz yazmak.
8. Kamu yararı veya vergi muafiyetini kuruluş türünün otomatik sonucu sanmak.
9. İktisadi işletme oluşumunu yalnız “kâr etmiyoruz” gerekçesiyle reddetmek.
10. Sona ermede kalan mal varlığının devrini açık düzenlememek.
11. Sosyal amaçlı her iş için dernek/vakıf modelinin uygun olduğunu varsaymak.
12. Üç yıllık finansman ve yönetişim planı hazırlamadan kuruluş işlemlerine başlamak.

Uygulama Kontrol Listesi

• Amaç, hedef grup ve temel faaliyet modeli yazılılaştırıldı.
• Kişi topluluğu mu, mal varlığı sürekliliği mi merkezde olduğu belirlendi.
• Kurucu sayısı, ehliyeti ve tüzel kişi kararları kontrol edildi.
• Dernek için tüzük; vakıf için resmî senet taslağı zorunlu unsurları içeriyor.
• Vakıf seçeneğinde 2026 asgari mal varlığı ve amaç için fiilî yeterlilik ayrı değerlendirildi.
• Organlar, toplantı/karar yeter sayıları ve temsil açıklandı.
• Üyelik/katılım ve yararlanıcılık kavramları birbirine karıştırılmadı.
• Gelir kaynakları ve üç yıllık nakit akışı hazırlandı.
• Ücretli faaliyetlerin iktisadi işletme ve vergi etkisi incelendi.
• Kamu yararı/vergi muafiyetinin ayrı statü olduğu plana işlendi.
• İç denetim, çıkar çatışması ve yetki matrisi tasarlandı.
• Kişisel veri ve dijital sistem ihtiyaçları belirlendi.
• Değişiklik, yönetici halefiyeti ve sona erme senaryoları yazıldı.
• Kuruluş dosyası resmî kaynaklar ve uzman görüşüyle son kez kontrol edildi.

Sık Sorulan Sorular

Dernek kurmak için kaç kişi gerekir?

Dernek, en az yedi gerçek veya tüzel kişiyle kurulur. Tüzel kişi kurucu varsa yetkili organ kararı ve temsilci bilgisi de hazırlanmalıdır.

Vakıf kurmak için 2026 yılında ne kadar mal varlığı gerekir?

Vakıflar Meclisi, 2026 yılı için yeni vakıflarda amaca özgülenecek asgari mal varlığını 5.000.000 TL olarak belirlemiştir. Mahkeme, somut amaç için daha yüksek bir yeterlilik arayabilir.

Vakıf noterde senet imzalanınca kurulmuş olur mu?

Hayır. Vakıf kurma iradesi noterde düzenleme şeklindeki resmî senetle açıklanır; tüzel kişilik yetkili asliye hukuk mahkemesi siciline tescille kazanılır.

Derneğin kuruluşunda asgari sermaye gerekir mi?

Dernekler için vakıflardaki gibi genel bir asgari kuruluş mal varlığı yoktur. Bununla birlikte amacı yürütecek gerçekçi bütçe ve kaynak planı gerekir.

Vakıflarda üye olur mu?

Vakfın hukuki çekirdeği üyeler değil, amaca özgülenmiş mal varlığıdır. Senet katılım veya üyelik benzeri yapılar öngörebilir; ancak bunlar dernek genel kurulundaki kanuni üyelik sistemiyle aynı değildir.

Her vakıf vergiden muaf mıdır?

Hayır. Vergi muafiyeti, şartları taşıyan vakıflara ayrı bir değerlendirme sonunda Cumhurbaşkanı kararıyla tanınır. Vakıf kuruluşu tek başına muafiyet sağlamaz.

Her dernek kamu yararına çalışan dernek sayılır mı?

Hayır. Statü, en az faaliyet süresi ve diğer koşulların incelenmesi sonrası Cumhurbaşkanı kararıyla verilir. Dernek amacının toplumsal olması tek başına yeterli değildir.

Dernek veya vakıf ticari faaliyet yapabilir mi?

Amacı destekleyen gelir getirici faaliyetler mümkün olabilir; ancak süreklilik ve piyasa faaliyeti varsa iktisadi işletme oluşabilir ve ayrı vergi/muhasebe yükümlülükleri doğabilir.